Słownik Poligraficzny – podstawowe pojęcia w druku (A–Z)
Poznaj najważniejsze pojęcia poligraficzne, które są niezbędne w druku offsetowym, cyfrowym oraz w przygotowaniu materiałów reklamowych. Ten słownik poligraficzny został stworzony z myślą o osobach chcących zrozumieć procesy zachodzące w drukarni , dodatkowo chcących przygotować pliki zgodnie z wymaganiami technologicznymi. Co więcej, znajdziesz tu definicje przydatne również w marketingu i custom publishingu. Dlatego warto poświęcić chwilę i zapoznać się z tymi definicjami. W rezultacie zaowocuje to mniejszą ilością błędów w produkcji a przede wszystkim zadowoleniem klienta.
A
Apla – jednolite pokrycie powierzchni arkusza jednym kolorem. Może być nie tylko kolor CMYK, ale również PANTON. Dlatego często stosuje się aplę do testowania jakości maszyny offsetowej.
Alokacja – rozmieszczenie elementów graficznych na arkuszu w taki sposób, aby maksymalnie wykorzystać powierzchnię papieru i zminimalizować odpady.
Arkusz drukarski – duży arkusz papieru, na którym drukuje się jednocześnie kilka użytków. Później jest on cięty lub falcowany do formatu docelowego.
Autotypia – technika reprodukcji tonalnych obrazów (np. fotografii) za pomocą rastra drukarskiego.
B
Bigowanie – proces zagniatania papieru wzdłuż linii bigi, co ułatwia jego zginanie. Stosowany przy papierach powyżej 170 g, aby zapobiec pękaniu zadruku.
Blacha (forma CTP) – metalowa matryca używana w druku offsetowym. Wykonywana w technologii CTP (Computer To Plate), dzięki której obraz jest przenoszony bezpośrednio z komputera.
Broszura – wielostronicowa publikacja oprawiona zazwyczaj w zeszytową oprawę szytą drutem. Dlatego idealnie nadaje się do prezentacji firmowych.
C
CMYK – podstawowa przestrzeń kolorystyczna w druku offsetowym i cyfrowym. Skrót oznacza Cyan, Magenta, Yellow i Key (Black). Dlatego wszystkie pliki do druku powinny być przygotowane właśnie w tym profilu. Warto dodać, że najczęstszym błędem w przygotowaniu plików jest format RBG, co w rezultacie sprawia że kolory które wyjdą w druku są niewłaściwe.
Crop marks (znaczniki cięcia) – linie umieszczone poza obszarem cięcia, pomagające drukarzowi w precyzyjnym przycięciu arkusza.
Custom publishing – przygotowywanie dedykowanych wydawnictw firmowych, katalogów i magazynów mających na celu budowanie wizerunku marki. Ponadto pozwala zwiększyć zaangażowanie klientów.
D
Densytometr – urządzenie służące do pomiaru gęstości optycznej farby na wydruku. Dzięki temu można kontrolować nasycenie kolorów.
Druk – proces powielania obrazu na podłożu drukowym, najczęściej papierze. W offsetowym druku arkuszowym obraz przenoszony jest z formy na gumowy cylinder, a następnie na papier.
DTP – Desktop Publishing, czyli elektroniczne przygotowanie plików do druku. Obejmuje skład, łamanie, korektę kolorów i przygotowanie spadów.
E–F
Ekspozycja – naświetlanie formy drukowej lub kliszy w celu uzyskania obrazu do druku.
Falcowanie – proces mechanicznego łamania arkusza wzdłuż linii, wykonywany na falcerce. Co więcej, falcowanie jest niezbędne przy produkcji książek i folderów.
Foliowanie (laminowanie) – pokrywanie arkusza cienką folią w celu jego zabezpieczenia. Dostępne są folie: błysk, mat oraz soft touch, która nadaje aksamitną w dotyku strukturę.
G
Gilotyna – maszyna do precyzyjnego cięcia papieru na odpowiednie formaty. Używana nie tylko w końcowym etapie produkcji ale również w trakcie.
Głowica drukująca – element drukarki atramentowej lub cyfrowej, który rozpyla atrament na papier. Jej stan znacząco wpływa na jakość wydruków.
H
Hot stamping – technika tłoczenia folią na gorąco, często w złotym lub srebrnym kolorze. W rezultacie nadaje wyjątkowości opakowania i katalogom.
I
Impozycja – układanie stron na arkuszu drukarskim w taki sposób, aby po złożeniu i przycięciu uzyskać poprawną kolejność stron.
Introligatornia – dział drukarni zajmujący się wykańczaniem druku: falcowaniem, klejeniem, szyciem i oprawą książek.
J–K
Jakość druku – stopień odwzorowania obrazu, który zależy od rozdzielczości, gęstości rastra i jakości papieru. Dlatego profesjonalne drukarnie stosują kontrolę densytometryczną.
Kartoteka (karton) – grubszy materiał papierowy używany w oprawach twardych i produkcji teczek.
Klej PUR – poliuretanowy klej introligatorski stosowany w oprawie klejonej. Zapewnia wysoką trwałość książek.
L
Lakier dyspersyjny – szybkoschnący lakier wodny stosowany w druku offsetowym, który zabezpiecza wydruk i nadaje mu połysk lub mat.
Lakier UV – lakier utwardzany promieniami UV, stosowany punktowo (spot UV) lub na całość arkusza.
M–N
Makieta – wzorzec wydawniczy, pokazujący układ graficzny i tekstowy przed właściwym drukiem.
Moduł (layout) – najmniejsza jednostka składu graficznego w publikacji. Warto go planować już na etapie DTP.
Nakład – liczba egzemplarzy danej publikacji wydrukowanych w jednym cyklu produkcyjnym.
Numeracja – nanoszenie kolejnych numerów na arkusze, np. w biletach, bonach czy fakturach.
O–P
Offset – najpopularniejsza technika druku, w której obraz przenoszony jest z formy na cylinder gumowy, a następnie na papier.
Oprawa zeszytowa – oprawa szyta drutem, stosowana w broszurach, katalogach i czasopismach.
Pantone (PMS) – system kolorów stosowany w druku, umożliwiający uzyskanie idealnego odwzorowania barw specjalnych.
Proof – próbny wydruk kolorystyczny, który pozwala sprawdzić, jak finalnie będzie wyglądać produkt. Dzięki temu można wprowadzić korekty przed drukiem właściwym. Co więcej. proofy są drukowane tylko i wyłącznie na papierze błyszczącym.
R
Reprografia – proces przygotowania materiałów do druku, obejmujący skanowanie, korekcję barwną i skład komputerowy.
S
Sitodruk – technika druku, w której farba przeciskana jest przez siatkę. Stosowana w gadżetach reklamowych i tekstyliach.
Sztancowanie – wykrawanie papieru lub kartonu w określony kształt za pomocą wykrojnika.
Spad – obszar grafiki wykraczający poza format cięcia. Jest niezbędny, aby uniknąć białych krawędzi po przycięciu. Warto dodać, że jest to jeden z najczęściej pojawiających się błędów w plikach.
Skład DTP – układanie tekstu i grafiki w publikacji za pomocą programów graficznych (np. Adobe InDesign).
T
Tłoczenie – technika tworzenia wypukłych lub wklęsłych wzorów na papierze lub okładkach. Często łączone z hot stampingiem.
Termodruk – metoda druku, w której pigment utrwalany jest pod wpływem wysokiej temperatury.
U–W
Uszlachetnianie druku – proces nadawania wydrukom dodatkowych walorów estetycznych (lakierowanie, foliowanie, tłoczenie).
Wykrojnik – narzędzie do sztancowania, wycinające określony kształt z papieru lub tektury.
Wstęga papieru – długi, niecięty pas papieru używany w maszynach zwojowych.
Z
Zadruk jednostronny/dwustronny – informuje, czy nadruk wykonywany jest po jednej, czy po obu stronach arkusza.
Złocenie – nakładanie złotej folii na wybrane elementy projektu. Idealne do luksusowych zaproszeń i opakowań.
Nacinanie – technika nacinania papieru, ułatwiająca odrywanie fragmentów (np. w kuponach).